Meer weten? Bellen mag ook: 085 - 020 10 10

Ontslagbescherming voor klokkenluiders

Ontslagbescherming klokkenluiders

U ontdekt als werknemer binnen het bedrijf van uw werkgever ernstige misstanden. Wat doet u ermee? Het overkwam in 1998 de Europese Commissie met EU-ambtenaar Paul van Buitenen in de hoofdrol. Deze storm heeft geleid tot een gedragscode van de Stichting van de Arbeid (het overlegorgaan tussen werkgevers en werknemers dat de overheid adviseert). Deze heeft verstrekkende gevolgen bij de beslechting van arbeidsconflicten.

Wat is klokkenluiden? Volgens de Stichting van de Arbeid is klokkenluiden het door een werknemer naar buiten toe bekend maken aan personen die mogelijk actie daartegen zouden kunnen ondernemen van vermoedens van illegale of amorele praktijken, die plaatsvinden onder verantwoordelijkheid van de werkgever en waarbij een groot maatschappelijk belang in het geding is.

De Stichting van de Arbeid heeft bij de totstandkoming van haar verklaring oog gehad voor de belangen van de ondernemingen bij een dergelijke regeling. Die kunnen immers door een wilde actie van een werknemer behoorlijk in diskrediet komen. Dat leidt vaak tot aanzienlijke imagoschade. Daarnaast komt de arbeidsverhouding onder grote spanning te staan. Uit onderzoek bleek dat zowel werkgevers als werknemers behoefte hadden aan een gedragscode.

Misstanden of misverstanden?

Centraal in de gedragscode van de Stichting van de Arbeid staat dat de werkgever zelf zorg dient te dragen voor een interne voorziening, bijvoorbeeld een vertrouwenspersoon, waar werknemers hun vermoedens van misstanden kunnen melden. De Stichting moedigt een bedrijfscultuur aan waarin sprake is van transparantie, zorgvuldigheid en integriteit. Werknemers en werkgever moeten elkaar de ruimte kunnen geven voor het uiten van kritiek zonder dat afwijkend gedrag meteen de kop wordt ingedrukt. Een dergelijke bedrijfscultuur draagt naar de mening van de Stichting bij aan het voorkomen van misstanden.

Eerst intern bespreken

Werknemers worden pas geacht de vermeende misstanden binnen uw onderneming naar buiten te brengen als er binnen de onderneming van hun werkgever niets met hun vermoedens (kunnen) worden gedaan. Dat kan bijvoorbeeld het geval zijn als de werkgever oordeelt dat de geuite vermoedens ongefundeerd zijn. Maar ook als de werkgever de uitkomsten van haar onderzoek niet met de melder terugkoppelt, kan de betrokken werknemer zijn vermoedens van misstanden ongestraft naar buiten brengen.

Uitzonderingen op de regel dat de werknemer vermeende misstanden eerst intern dient te melden zijn er volgens de Stichting van de Arbeid ook. Een uitzonderingssituatie is bijvoorbeeld de vrees dat bewijsmateriaal betreffende het vermoeden zal worden verduisterd of vernietigd. Duidelijke aanwijzingen voor represailles is ook een uitzonderingsgrond, evenals andere acute gevaardreiging. Op grond van art. 160 van het Wetboek van Strafvordering is de werknemer immers verplicht bij Justitie aangifte te doen.

Media inschakelen

Van de werknemer die een misstand extern meldt, mag worden verlangd dat hij "de meest in aanmerking komende instantie" benadert. Hij moet daarbij oog blijven houden voor het belang van de onderneming bij zo gering mogelijke schade. Het ligt volgens de Stichting van de Arbeid voor de hand dat de externe melding allereerst wordt gedaan bij de bevoegde instanties en niet bij de media. Het zal niet eenvoudig zijn voor de klokkenluider om aannemelijk te kunnen maken waarom de gang naar de media noodzakelijk was om de misstand aan de orde te stellen.

Naar het oordeel van de Stichting van de Arbeid verdient een klokkenluider die zorgvuldig handelt bescherming. De werknemer die de door de Stichting uitgezette procedurepaden doorloopt zal handelen als een goed werknemer. Als het onverhoopt tot een procedure moet komen, bijvoorbeeld ter beëindiging van het dienstverband, zal het correcte handelen van de werknemer niet tot enig nadeel voor hem mogen leiden, zo luidt de wat cryptische omschrijving. Het gevolg kan met andere woorden zijn dat de betrokken onderneming dan een flinke ontslagvergoeding aan de betrokken werknemer verschuldigd dient te zijn.

Ontslagvergoeding

In de praktijk blijkt dat het ontslag van een klokkenluider veelal niet is te vermijden. Wel heeft de klokkenluider in de ontslagprocedure de mogelijkheid de misstand waarvoor hij aandacht vraagt op te werpen als een belangrijke reden voor de verstoorde arbeidsverhouding. Indien de werknemer in de ontslagprocedure weet te bewijzen dat sprake is van een misstand als belangrijke oorzaak voor zijn ontslag zal dit door de rechter meegewogen worden bij het bepalen van de hoogte van zijn ontslagvergoeding.

Bewezen Resultaten

Laatste eer

Een begrafenisondernemer benaderde mij omdat ze één van haar medewerkers wegens overtolligheid moest ontslaan. De overtolligheid...

Lees meer

Uit de bocht gevlogen

Voor de Nederlandse vestigingen van een internationaal opererend autoverhuurbedrijf behartigde ik de belangen bij arbeidsrechtel...

Lees meer

Second opinion

De statutair directeur van een werkmaatschappij behorend bij een grote bekende Nederlandse bouwonderneming benaderde mij via mij...

Lees meer

Veelgevraagde Diensten

Zieke werknemer ontslaan

Een zieke werknemer ontslaan is niet onmogelijk. Laat je loodsen langs de wettelijke uitzonderingen waarbij ontslag wel mogelijk is.

Bekijk dit aanbod

Onderhandelen over beƫindigen arbeidsovereenkomst

Doet je werkgever jou een ontslagvoorstel? Laat je vakkundig bijstaan in de onderhandelingen.

Bekijk dit aanbod

Ebook: Arbeidsrecht in de praktijk

Neem kennis van talrijke praktische tips bij het voorkomen en oplossen van arbeidsconflicten. Ontvang nu gratis het Ebook "Ik wens u veel personeel".

Bekijk dit aanbod

Ben je op zoek naar ondersteuning in arbeidsrecht, ontslagrecht, contractenrecht of aansprakelijkheidsrecht ?

Wees smart, kies voor Swart! Vul vrijblijvend ons digitale contactformulier in. Wij nemen dan zo spoedig mogelijk contact met je op. Of bel 085 - 020 10 10 en vraag naar advocaat mr. Marco Swart.

Contact
membership-order-of-advocates
membership-vaan
membership-association-process-advocates
membership-disputes-advocacy

Voor een optimale gebruikservaring van deze website maken we gebruik van cookies. Hiermee passen we de inhoud aan, bieden wij socialemediafuncties en analyseren wij op statistisch niveau het websiteverkeer. Ook delen we voor dat doel gebruiksinformatie van onze website met onze vertrouwde socialemediapartners. Deze gebruiksinformatie is voor ons niet herleidbaar tot individuele personen. In geen geval delen we inhoudelijke of persoonlijke informatie over zaken. Zie voor details onze privacyverklaring. Door verder te lezen ga je hiermee akkoord.