Meer weten? Bellen mag ook: 085 - 020 10 10

Bescherming tegen klokkenluiders

Bescherming tegen klokkenluiders

Het kan ook u als werkgever overkomen. Een werknemer die plotseling vermeende misstanden binnen uw bedrijf naar buiten meent te moeten brengen. Het overkwam in 1998 de Europese Commissie met EU-ambtenaar Paul van Buitenen in de hoofdrol. Deze storm heeft geleid tot een gedragscode van de Stichting van de Arbeid (het overlegorgaan tussen werkgevers en werknemers dat de overheid adviseert). Deze kan verstrekkende gevolgen hebben bij de beslechting van arbeidsconflicten.

Wat is klokkenluiden? Volgens de Stichting van de Arbeid is klokkenluiden het door een werknemer naar buiten toe bekend maken aan personen die mogelijk actie daartegen zouden kunnen ondernemen van vermoedens van illegale of amorele praktijken, die plaatsvinden onder verantwoordelijkheid van de werkgever en waarbij een groot maatschappelijk belang in het geding is.

De Stichting van de Arbeid heeft bij de totstandkoming van haar verklaring oog gehad voor de belangen van de ondernemingen bij een dergelijke regeling. Die kunnen immers door een wilde actie van een werknemer behoorlijk in diskrediet komen. Dat leidt vaak tot aanzienlijke imagoschade, vaak onterecht. Daarnaast komt de arbeidsverhouding onder grote spanning te staan. Uit onderzoek bleek dat zowel werkgevers als werknemers behoefte hadden aan een gedragscode.

Misstanden of misverstanden?

Centraal in de gedragscode van de Stichting van de Arbeid staat dat de werkgever zelf zorg dient te dragen voor een interne voorziening, bijvoorbeeld een vertrouwenspersoon, waar werknemers hun vermoedens van misstanden kunnen melden. De Stichting moedigt een bedrijfscultuur aan waarin sprake is van transparantie, zorgvuldigheid en integriteit. Werknemers en werkgever moeten elkaar de ruimte kunnen geven voor het uiten van kritiek zonder dat afwijkend gedrag meteen de kop wordt ingedrukt. Een dergelijke bedrijfscultuur draagt naar de mening van de Stichting bij aan het voorkomen van misstanden, die overigens vaak ook misverstanden blijken te zijn.

Eerst intern bespreken

Werknemers worden pas geacht de vermeende misstanden binnen uw onderneming naar buiten te brengen als er binnen uw onderneming niets met zijn vermoedens (kunnen) worden gedaan. Dat kan bijvoorbeeld het geval zijn als u oordeelt dat de geuite vermoedens ongefundeerd zijn. Maar ook als

u de uitkomsten van uw onderzoek niet met de melder terugkoppelt, kan de betrokken werknemer zijn vermoedens van misstanden ongestraft naar buiten brengen. Met elkaar communiceren is ook hier het devies. Net zo lang met elkaar in gesprek blijven tot uw standpunten met elkaar zijn te verenigen.

Inmiddels heeft het neusje van de zalm van ondernemend Nederland een interne bedrijfsregeling waar werknemers vermeende misstanden kunnen melden. Koninklijke Shell Nederland heeft een centrale vertrouwenspersoon aangesteld. De Algemene Rekenkamer heeft een vertrouwenspersoon integriteit. Bij Philips kun je zelfs 24 uur per dag en 7 dagen per week met je klachten bij een "hotline" terecht. Ook elders zijn er bedrijfscodes over integriteit opgesteld.

Uitzonderingen op de regel dat de werknemer vermeende misstanden eerst intern dient te melden zijn er volgens de Stichting van de Arbeid ook. Een uitzonderingssituatie is bijvoorbeeld de vrees dat bewijsmateriaal betreffende het vermoeden zal worden verduisterd of vernietigd. Duidelijke aanwijzingen voor represailles is ook een uitzonderingsgrond, evenals andere acute gevaardreiging. Op grond van art. 160 van het Wetboek van Strafvordering is de werknemer immers verplicht bij Justitie aangifte te doen.

Media vermijden

Van de werknemer die een misstand extern meldt, mag worden verlangd dat hij "de meest in aanmerking komende instantie" benadert. Hij moet daarbij oog blijven houden voor het belang van de onderneming bij zo gering mogelijke schade. Het ligt volgens de Stichting van de Arbeid voor de hand dat de externe melding allereerst wordt gedaan bij de bevoegde instanties en niet bij de media. Het zal niet eenvoudig zijn voor de klokkenluider om aannemelijk te kunnen maken waarom de gang naar de media noodzakelijk was om de misstand aan de orde te stellen.

Naar het oordeel van de Stichting van de Arbeid verdient een klokkenluider die zorgvuldig handelt bescherming. De werknemer die de door de Stichting uitgezette procedurepaden doorloopt zal handelen als een goed werknemer. Als het onverhoopt tot een procedure moet komen, bijvoorbeeld ter beëindiging van het dienstverband, zal het correcte handelen van de werknemer niet tot enig nadeel voor hem mogen leiden, zo luidt de wat cryptische omschrijving. Het gevolg kan met andere woorden zijn dat de betrokken onderneming dan een flinke ontslagvergoeding aan de betrokken werknemer verschuldigd dient te zijn.

Alhoewel dat niet met zoveel woorden staat beschreven, vloeit uit deze gedragscode ook voort dat de werkgever die deze procedurele regels correct volgt, geacht zal worden als een goed werkgever te hebben gehandeld. Als desondanks een werknemer met vermeende mis(ver)standen naar de media stapt, heeft u als werkgever een betere kans om het verwijtbare handelen van uw werknemer bij de rechter aan de orde te stellen. U heeft dan immers in tegenstelling tot de Don Quichotte binnen uw bedrijf als goed werknemer gehandeld.

Bewezen Resultaten

Lagere ontslagvergoeding

Een buitenlands bedrijf heeft een probleem met haar Nederlandse vestigingsdirecteur. Deze vestigingsdirecteur had na een succesv...

Lees meer

Verkeerde plaatsing bij overname

Mijn cliënte was reeds jaren naar tevredenheid werkzaam voor een internationale bank, die besloot een deel van haar verzekerings...

Lees meer

Uit de bocht gevlogen

Voor de Nederlandse vestigingen van een internationaal opererend autoverhuurbedrijf behartigde ik de belangen bij arbeidsrechtel...

Lees meer

Veelgevraagde Diensten

Ebook: Arbeidsrecht in de praktijk

Neem kennis van talrijke praktische tips bij het voorkomen en oplossen van arbeidsconflicten. Ontvang nu gratis het Ebook "Ik wens u veel personeel".

Bekijk dit aanbod

Controleren Vaststellingsovereenkomst

Legt je werkgever je een vaststellingsovereenkomst voor? Laat deze eerst vakkundig checken en controleren. Zo haal je het maximale uit je ontslag!

Bekijk dit aanbod

Zieke werknemer ontslaan

Een zieke werknemer ontslaan is niet onmogelijk. Laat je loodsen langs de wettelijke uitzonderingen waarbij ontslag wel mogelijk is.

Bekijk dit aanbod

Ben je op zoek naar ondersteuning in arbeidsrecht, ontslagrecht, contractenrecht of aansprakelijkheidsrecht ?

Wees smart, kies voor Swart! Vul vrijblijvend ons digitale contactformulier in. Wij nemen dan zo spoedig mogelijk contact met je op. Of bel 085 - 020 10 10 en vraag naar advocaat mr. Marco Swart.

Contact
membership-order-of-advocates
membership-vaan
membership-association-process-advocates
membership-disputes-advocacy

Voor een optimale gebruikservaring van deze website maken we gebruik van cookies. Hiermee passen we de inhoud aan, bieden wij socialemediafuncties en analyseren wij op statistisch niveau het websiteverkeer. Ook delen we voor dat doel gebruiksinformatie van onze website met onze vertrouwde socialemediapartners. Deze gebruiksinformatie is voor ons niet herleidbaar tot individuele personen. In geen geval delen we inhoudelijke of persoonlijke informatie over zaken. Zie voor details onze privacyverklaring. Door verder te lezen ga je hiermee akkoord.